About

Hiên Vân Ceramics từ năm 2004

21/11/2016

Là một người sưu tầm gốm cổ, họa sĩ Bùi Hoài Mai luôn mê mẩn vẻ đẹp của gốm thời Lý, Trần, Lê, Mạc. Người họa sĩ tiếc nuối vẻ đẹp ấy sẽ mất dần theo thời gian, lo sợ nghề gốm truyền thống mai một, bèn mày mò làm gốm mong tìm lại những kỹ thuật, hoa văn họa tiết xưa, khó hơn nữa, là tiếp nối được nét đẹp gốm Việt một thời.

Vào những năm 90, ông chuyển hẳn về sống tại làng Na, xã Hiên Vân, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Ở đây, họa sĩ Bùi Hoài Mai vừa dạy vẽ và điêu khắc cho người làng, vừa cùng họ làm gốm. Nhờ tinh thần và niềm say mê ấy, họa sĩ cùng với người dân làng Na xây dựng lò gốm đầu tiên vào năm 2004. Dưới sự định hướng thẩm mỹ của họa sĩ Bùi Hoài Mai, những người nông dân sau rất nhiều rèn luyện đã trở thành những người thợ thủ công thực thụ, họ tự do phát triển cái cũ và sáng tạo cái mới một cách phóng khoáng mà không bị ràng buộc bởi khuôn mẫu có sẵn.

Ban đầu người ta gọi những sản phẩm đầu tiên một cách gần gũi là gốm Mai, tuy nhiên, họa sĩ lại đặt tên gốm là Gốm Hiên Vân (theo tên xã). Bởi bản thân họa sĩ muốn phát triển một dòng gốm cộng đồng, một xưởng gốm với sự tham gia của chính người dân bản địa thay vì một dòng gốm tác giả mang thương hiệu cá nhân.

Lấy cảm hứng từ gốm Việt Nam thế kỉ 11, gốm Hiên Vân được ra đời dựa trên nền tảng nghề gốm truyền thống. Tinh hoa gốm của các triều đại Lý, Trần, Lê, Mạc đã khơi gợi nhiều ý tưởng cho sự hình thành của gốm Hiên Vân. Sự ảnh hưởng được thể hiện từ kĩ thuật làm gốm, cách phối trộn đất và tạo hình. Đặc biệt là công thức làm men tro mà thành phần đặc biệt là tro từ vỏ trấu hoặc gỗ – thứ làm nên đặc trưng của men gốm cổ Việt Nam. Tuy nhiên, có thể thấy ở đó những khác biệt bởi sự học hỏi, chắt lọc lấy cái hay khắc phục được cái dở để làm ra những sản phẩm chất lượng, hữu ích và có giá trị thẩm mỹ.

Mỗi món đồ gốm đều được chau chuốt bởi những đôi bàn tay khéo léo, như một giai nhân chuyên chở những nét đẹp văn hóa, những câu chuyện lịch sử và các tập tục làng xã (như chèo thuyền, hát xoan, múa hoa). Họa tiết trên gốm được lấy ý tưởng từ các món đồ cổ, các tác phẩm mỹ thuật hay các bức trạm khắc đình chùa (như phù điêu bát âm, rồng chầu lá đề, tiên nữ dâng hương). Những nét chạm khắc chìm – nổi của mây trời, hoa lá như bung nở trong lòng bát đĩa. Thú vị nhất là những tượng gốm được tạo hình rất duyên và đậm chất dân gian (tượng ngưu đầu – mã diện, tượng quan hầu, tượng nghê, tượng các con vật).

Với mục đích đưa những nét đẹp truyền thống vào đời sống hiện đại, các sản phẩm đa dạng phù hợp dùng để làm đồ thờ cúng, trang trí nội thất hay sinh hoạt hàng ngày. Ngoài ra không thể không nhắc tới, những bức phù điêu lớn, tượng vườn, ngói hay gạch men đáp ứng nhu cầu cho các công trình kiến trúc từ đền chùa, tới các khu resort hay nhà ở theo phong cách truyền thống.

Sau hơn chục năm trời học hỏi trau dồi, năm 2016, gốm Hiên Vân đã có cửa hàng chính thức đầu tiên tại tầng 2 của một ngôi biệt thự kiểu Pháp ở phố Chân Cầm (Hà Nội). Giữa thị trường gốm rộng lớn và bộn bề của đời sống hiện đại, gốm Hiên Vân lại chọn một lối đi riêng, không ồn ào và chậm rãi tiếp cận với người yêu gốm. Chiếc biển hiệu vẽ tay nhỏ nhắn dẫn ta vào một trong những bí mật của Hà Nội, một nơi chốn hẹn hò với gốm, tách biệt khỏi những náo nhiệt đời thường. Đó cũng là nơi, những thế hệ tiếp theo của họa sĩ Bùi Hoài Mai sẽ tiếp tục con đường đầy thử thách với gốm Việt.

Gốm Hiên Vân ngược dòng thời gian, để tiếp nối quá khứ với hiện tại. Để từ những câu chuyện của gốm, ta tìm lại những thứ bị lãng quên, những giá trị văn hóa và thẩm mỹ một thời. Trải lòng với gốm, ta thấy phần nào mình trong đó. Gốm cũng như con người, bởi tất cả chúng ta đều sinh ra từ đất./.

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply